نام درس:تصميم گيري و تعيين خط مشي دولتي دکتر سید مهدی الوانیرشته مديريت دولتيتعداد واحد:3انتشارات:پیام نورتهیه کننده: دکتر علیرضا موغلی
فصل اول:مفاهيم وويژگي هاي خط مشي عمومي




هدف كلي:آشنايي با تعاريف،مفاهيم و ويژگي هاي خط مشي عمومي ،نقش عمده خط مشي عمومي درجامعه ، شناخت انواع خط مشي عمومي.
خط مشي عمومي چيست ؟


خط مشي عمومي،عبارت است از خط مسير وراهي است كه انسان درپيش رودارد.
خط مشي ،درمعنی خاص عبارت است از تصميمات و سياست هائي كه به وسيله مراجع مختلف بخش عمومي از قبيل :مجلس ،دولت و قوه قضائيه اتخاذ مي گردد

خط مشي عمومي ،اصول كلي است در مورد هدف هاي نظام و مسئووليت هايي كه هربخش بايد عهده دارگردد.




خط مشي عمومي مشخص كننده بايدها و نيايدها درجامعه و سازمانهاست .

خط مشي عمومي ،نشان دهنده خطوط كلي درفعاليت هاواقدامات بخش عمومي است.



خط مشي راهنماي عمل مي باشد. وبطورخلاصه مي توان گفت :خط مشي عمومي اصول وموازيني هستند كه به وسيله مراجع ذيربط درهرجامعه وضع شده وبه عنوان الگو وراهنما ،اقدامات وفعاليتهاي جامعه رارهبري مي كنند.

نقش هاي اصلي خط مشي عمومي

خط مشي عمومي ،سازمانهارادرانجام اقدامات وبرنامه هايشان مدد مي دهد و هادي آنان درعملياتشان مي باشد.
خصوصيت ديگر خط مشي عمومي،نقش هماهنگ كنندگي آن است (عمليات و اقدامات سازمانهاي با يگديگر هماهنگ شده و از دوباره كاري جلوگيري بعمل آيد).

ارزيابي و كنترل برنامه ها وفعاليت هاي بخش عمومي ،نقش ديگر مي باشد. (خط مشي به عنوان شاخص و معياري براي سنجش و ارزيابي و كنترل عمل مي نمايد).
نقش ديگري كه خط مشي درجامعه ايفامي نمايد،تأمين و تضمين منافع عامه است .
نفع عمومي:
نفع عمومي:عبارت است ازمنافع افراد و آحاد جامعه كه براساس جرياني مانند قانون اكثريت ،نظام پارلماني و غيره مورد بررسي قرارگرفته و به صورت خاص بيان مي شود.
نفع عمومي لزوماًمجموع منافع تمامي افراد جامعه نيست بلكه درحالت ايده آل مصلحتي است كه جمع كثيري درجامعه از آن سودمي برند.
ويژگي هاي خط مشي عمومي
1)پايداري خط مشي عمومي :(انعطاف پذير باشد،پويائي لازم راداشته باشد).

خط مشی عموی باید یتواند با محیط متغیر و متحول تطبیق یافته و به نیازهای گوناگونی در طول زمان پاسخ دهد.
2)آینده نگري واقع بينانه ): واقعيت هاي زمان و مكان رادرنظر داشته و از اغراق درامكانات يا ناديده انگاشتني امكانات موجود خود داري ورزد).

باید واقعیتهای زمان و مکان را در نظر بگیردو از اغراق در امکانات یا نادیده انگاشتن امکانات موجود خودداری ورزد.
3)هدف داربودن(به طورارادي و به سوي هدفي خاص جهت داشته باشد).
4-)عام بودن :(براي كل جامعه وضع شود).

5)فراگيري(اهداف متعدد را تحت پوشش قراردهد).

خط مشی های عمومی جزیی و خاص نبوده و حیطه های وسیع را در می گیرد.
6)مظهربودن:(فرهنگ،ارزش ،ايدئولوژي و جهان بيني ،نگرشي هاي اقتصادي ،سياسي و...درخط مشي نمود داشته بادشد).

انواع خط مشي عمومي:

تقسيم بندي براساس قواي سه گانه كه شامل:

الف)خط مشي هاي تقنيني ،كه به وسيله قوه مقننه ومجلس وضع مي گردند.
ب)خط مشي هاي اجرائي:كه به وسيله قوه مجريه وضع مي شوند.

ج)خط مشي هاي قضائي كه به وسيله قوه قضائيه وضع مي گردند.

دريك طبقه بندي ديگر سه نوع خط مشي عمومي يا سياست داريم :

الف)سياست تشریعی)امرونهي ها و حقوق و تكاليف كه ازمكتب و معنويات سرچشمه مي گيرد.
ب)سياست تحلیلی(دانش كه اصول مقرر سياسي را مورد تجزيه و تحليل قرار مي دهد.

ج)سياست تدبير و اجرائي(كه عبارت است از،هدفهاي كه اداره كنندگان جامعه برمبناي سياست تشریعی :آن رابرنامه ريزي و سازماندهي مي كنند).
صاحب نظر ديگري خط مشي عمومي رابه دوگروه کلی خط مشي هاي سياسي و تقنيني و خط مشي هاي اداري و اجرائي تقسيم نموده است.

خط مشي هاي عمومي ،براساس پيچيدگي و سادگي به سه دسته تقسيم مي شوند:
الف)خط مشي عمومي عادی،( تكراري ،ساده)
ب)خط مشي هاي عمومي تاكيتكي (پيچيده وگسترده )

ج)خط مشي هاي عمومي اساسي (چشم انداز زماني طولاني و سايل اساسي و جامعه راشامل مي شود.)

دريك طبقه بندي ديگر خط مشي هاي به :

الف)خط مشي هاي عمومي سياسي (نحوه انتخاب نمايندگان)
ب)خط مشي هاي عمومي توزيعي(پرداخت سوبسيد به كشاورزان)

ج)خط مشي هاي عمومي توزيع مجد د (ماليات تصاعدي بردرآمد)،تقسيم مي شوند.

خط مشي هاي :فراگير،هادي و خط مشي هاي عمومي.
فراگير: ياابرخط مشي،جنبه كل دارند.
هادي :شيوه خط مشي گذاري رادرجامعه تعيين مي سازدو به عبارتي ،خط مشي هاي خط مشي گذاري مي باشد
وخط مشي عمومي،خطوط اصلي و جهت گيري هاي كلي اقدامات بخش عمومي رابيان مي كنند.

خط مشي هاي تصريحي وتلويحي نوع ديگري از خط مشي هاي عمومي مي باشند.
تلويحي :مكتوب و مدون نبوده و رسماًنيز اعلام نگرديده است اما همگان ازآن باخبرند.
تصريحي :مدون وصريح مي باشند.

به کمک خط مشی عمومی می توانیم برنامه ها و فعالیت ها را محک زده و بیازماییم. این نقش کنترل کننده و ارزیاب خط مشی عمومی است.
آینده نگری واقع بینانه جزو ویژگیهای خط مشی عمومی است.
جلوگیری از تبلیغات سوء جزو خط مشی های بازدارنده است.
فصل دوم :
فرآيند عقلائي خط مشي گذاري عمومي:
استفاده درست ازمنابع و امكانات براي تحصيل بهترين نتيجه جهت تحقق آرمانها.خط مشي گذران با بهره گيري از فرآيند عقلائي خط مشي گذاري ،با ترازوي عقل ومنطق گزينه هاي مختلف رامي سنجد وبهترين را انتخاب مي كنند. (فرایند عقلایی )





نارضایتی
رضایت
نقش مدل ها در فرآيند عقلائي خط مشي گذاري عمومي
يكي از تدابيري كه درفرآيند عقلائي خط مشي گذاري به منظور شناخت بهتر و ساده تر عوامل و متغيرهاي موجود درمسأله مورد تصميم كاربرد دارد،مدل يا الگوست.
مدل: عبارت است از الگوئي كه از واقعيت گرفته شده و رابط بين متغيرها را نشان مي دهد.
انواع مدل ها :

1- مدل هاي كلامي (به صورت نوشتار ،عبارات و جملات)
2- مدل هاي ترسيمي
(روابط بين متغيرها را درقالب نمودار واشكال نشان ميدهد .

3- مدل هاي تجسمي
(سه بعدي،مانند ماكت يك ساختمان)

4- مدل هاي رياضي
(روابط رياضي بين متغيرها رانشان مي دهد)

از نظر عملكرد،مدل ها به 3دسته (تشريحي – پيش بين و تجويزي )تقسيم مي شوند و ازنظر زماني مدل ها به پويا و ایستا تقسيم مي گردند.
مدل تصميم گيري مقطعي: هنگامي كه سياست گذار با پديده هاي جديد كه اطلاعات اندكي درباره آنها وجود دارد روبرو مي شود،مدل تصميم گيري مقطعي با اجراي هم زمان كاربرد مفيدي دارد
تصمیم گیری
تصمیم گیری در شرایط مختلف اطمینان سه گروه میباشد.
1- تصمیم گیری نوع اول

تصمیم گیری در شرایط اطمینان
نوع دوم

تصمیم گیری در شرایط ریسک یا مخاطره
نوع سوم

تصمیم گیری در شرایط عدم اطمینان
در شرایط اطمینان کامل خطمشی گذار بر اساس اطلاعات موجود می داند که نتایج حاصل از هر شق ممکن چیست.
در شرایط ریسک یا مخاطره آمیز تصمیم گیرنده با اطمینان کامل نمیداند که نتایج حاصل از هر خط مشی چیست ولی احتمال وقوع آنها را میداند.
در شرایط عدم اطمینان خط مشی گذاری مشکل بوده و از سه شیوه استفاده میشود.
1- شیوه اتخاب حداکثر حداکثرها:

بهترین نتیجه از بهترین نتایج شقوق ممکن. این شیوه خوشبینانه است.
2- شیوه انتخاب حداکثر حداقلها:
در این شیوه فرض می شود که برای راه حلهای ممکن بدترین نتیجه در شرایط محیطی مورد نظر حاصل خواهد شد.
3- شیوه انتخاب با فرض احتمال یکسان:
در این شیوه احتمال برای شرایط مختلف یکسان فرض شده و بر اساس ارزش مورد انتظار تعیین خط مشی می گردد.

طراحي نظام خط مشي گذاري عمومي : درطراحي نظام خط مشي گذاري عمومي بايد مراحل زير راطي نمائيم :
1- شناخت ارزش ها واولويت بندي آنها براساس اهميت .

2- شناخت واقعيات و امكانات محدود جامعه .

3- شناخت مسايل و تنگناهاي عمومي
4- مطالعه امكانات بالفعل و بالقوه جامعه.

5- ارزيابي نظام خط مشي گذاري موجود
6- تعيين واحدهائي كه مي توانند وظيفه خط مشي گذاري راعهده دارباشد.

7- تعيين رويه كلي خط مشي گذاري.
وضع خطمشی های واقع بینانه مستلزم آگاهی از واقعیتهای جامعه است.
درخت اخذ تصمیم را شیوه تجزیه و تحلیل پیشنگر بیز نامیده اند.
مدلهای تجویزی:
مدلهایی هستند که بهترین پاسخها را برای حل مسال در اختیار تصمیم گیرنده قرار می دهند.
اولین مرحله در طراحی نظام خط مشی گذاری عمومی شناخت ارزشهاست.
فصل سوم:

فرآيند عقلائي تعديل شده درخط مشي گذاري عمومي:
- شيوه تغييرات تدريجي: تصميم گيرنده به تصميماتي كه قبلاً مورد نظر گرفته شده و او نسبت به نتايج ان اگاهي دارد مراجعه كرده و با توجه به نياز هاي موجود تغييرات جزئي در ان بوجود مي اورد . ميزان مخاطره دراين بسيار كم است.
كارپيش بيني بسيار اسان مي سازد.امكان ارزيا بي واصلاح تصميمات در اين مدل ساده است.به مدل تغييرات تدريجي وجزئي انتقادات فراوان شده است.
چرا كه در وضع حاضر تصميم گيرندگان با شرايط متغير و متحولي روبروهستند كه صرفاً با تغييرات جزئي نمي توان براي انها تصميم گيري كرد.

- مدل رضايت بخش(satisfing model ):
دراين مدل تصميم گيري،هدف يافتن راه حلي رضايت بخش در شرايط موجود است نه بهترين راه محدوديت هاي منابع ،زمان و اطلاعات وبينش مدير و تصميم گيرنده دراغلب موارد راه ديگري جز اين مدل براي تصميم گيري باقي نمي گذارد .
- مدل اكتشافي – ابداعي Heuristic model)): نوعي مدل تعديل شده عقلائي است . هدف درجهت بهينه سازي جزئي است . بعبارتي ديگر نوعي برخورد رضايت بخش درراه حل يابي دنبال ميشود و از طريق سعي وخط و حدس وگمان براي رسيدن به راه حل تلاش مي كند(مانند هوش مصنوعي )اين مدل با دنياي واقعيات تطبيق بيشتري دارد.
هدف درجهت بهينه سازي جزئي است . بعبارتي ديگر نوعي برخورد رضايت بخش درراه حل يابي دنبال ميشود و از طريق سعي وخط و حدس وگمان براي رسيدن به راه حل تلاش مي كند(مانند هوش مصنوعي )اين مدل ب

Free register and download UseNet downloader, then you can free download from UseNet.
Download "نام درس:تصميم گيري و تعيين خط مشي دولتي دکتر سید مهدی الوانیرشته مديريت دولتيتعداد واحد:3انتشار" from Usenet!